hiszpański
tener czy haber
Wspólne znaczenie: mieć
Zadaj sobie pytanie: czy ktoś coś posiada («tener»), czy tworzysz czas złożony z imiesłowem albo mówisz, że coś po prostu istnieje («haber»)? W hiszpańskim posiadanie i istnienie to dwa różne czasowniki.
tener
mieć, posiadać
Wskazuje na relację własności, przynależności, wiek lub stan fizyczny i emocjonalny osoby.
haber
mieć (posiłkowy), być
Służy jako narzędzie gramatyczne do tworzenia czasów przeszłych albo w formie «hay» informuje o obecności lub istnieniu czegoś.
Kiedy tener, a kiedy haber
Posiadanie przedmiotu lub relacji rodzinnej
tenerTengo dos hermanos y un coche.
Mam dwóch braci i samochód.
haberHe dos hermanos y un coche.
Stwierdzenie, że coś gdzieś się znajduje (istnieje)
tenerEn esta calle tiene una farmacia.
haberEn esta calle hay una farmacia.
Na tej ulicy znajduje się apteka.
Tworzenie czasów złożonych (np. pretérito perfecto)
tenerNosotros tenemos vivido en Madrid.
haberNosotros hemos vivido en Madrid.
Mieszkaliśmy w Madrycie.
Mówienie o wieku, głodzie, pragnieniu czy zimnie
tenerMarta tiene frío y tiene veinte años.
Marcie jest zimno i ma dwadzieścia lat.
haberMarta ha frío y ha veinte años.
Jedno słowo zmienia sens
Tiene un gato en casa.
Ma kota w domu (kot jest jego własnością).
Hay un gato en casa.
W domu jest kot (znajduje się tam, istnieje).
Tengo comido.
nie mówi sięMiało znaczyć: Zjadłem / Zjadłam (błędna kalka z polskiego).
He comido.
Zjadłem / Zjadłam.
Tiene que trabajar mañana.
Musi pracować jutro (konkretna osoba ma taki obowiązek).
Hay que trabajar mañana.
Trzeba jutro pracować (ogólna konieczność, nikt konkretny).
Sprawdź się
Nosotros dos perros y un gato.
Ellos nunca visitado ese museo.
En el centro muchos restaurantes buenos.
¿Cuántos años tu hermana pequeña?
Para entrar al cine que comprar la entrada antes.
Pułapki
W formie bezosobowej «haber» w czasie teraźniejszym ma unikalną formę «hay», a nie «ha». Błędne jest mówienie «En la mesa ha un libro».
En la mesa hay un libro.
Na stole leży (jest) książka.
Bezpodstawne uzgadnianie formy «haber» w liczbie mnogiej w znaczeniu egzystencjalnym: forma «habían muchas personas» jest uznawana za błąd w standardowym języku hiszpańskim, poprawna to wyłącznie «había muchas personas».
Ayer había muchas personas en la plaza.
Wczoraj na placu było wielu ludzi.
Styl i regiony
Konstrukcja «tener» + imiesłów (participio) istnieje, ale nie jest czasem złożonym; wyraża stan będący wynikiem zakończonego działania lub powtarzalność i wymaga uzgodnienia końcówki imiesłowu.
Tengo leídas cincuenta páginas del libro.
Mam przeczytane pięćdziesiąt stron książki.