hiszpański
por czy para
Wspólne znaczenie: dla, przez, na (przyczyna lub cel)
Wybór zależy od tego, czy patrzy się wstecz na przyczynę i środek («por»), czy w przód na cel, przeznaczenie i odbiorcę («para»). Zadaj sobie pytanie: czy to powód działania, czy jego zamierzony skutek?
por
przez, z powodu, za
Wskazuje na przyczynę, motywację, drogę przejścia, wymianę lub czas trwania.
para
dla, żeby, na (termin)
Wskazuje na cel, ostatecznego odbiorcę, kierunek docelowy lub nieprzekraczalny termin.
Kiedy por, a kiedy para
Przeznaczenie lub odbiorca
porEl regalo es por Marta.
paraEl regalo es para Marta.
Prezent jest dla Marty.
Przyczyna lub powód
porLlegó tarde por la lluvia.
Spóźnił się przez deszcz.
paraLlegó tarde para la lluvia.
Cel działania (żeby, w celu)
porEstudio por aprender.
paraEstudio para aprender.
Uczę się, żeby zdobyć wiedzę.
Przestrzeń, przez którą się przechodzi
porPasean por el parque.
Spacerują po parku.
paraPasean para el parque.
Termin ostateczny (deadline)
porLa tarea es por el lunes.
paraLa tarea es para el lunes.
Zadanie jest na poniedziałek.
Cena lub wymiana handlowa
porLo vendió por diez euros.
Sprzedał to za dziesięć euro.
paraLo vendió para diez euros.
Jedno słowo zmienia sens
Compro este libro por ti.
Kupuję tę książkę ze względu na ciebie (z twojego powodu).
Compro este libro para ti.
Kupuję tę książkę dla ciebie (w prezencie, jesteś odbiorcą).
Trabaja por su padre.
Pracuje w zastępstwie swojego ojca (lub ze względu na niego).
Trabaja para su padre.
Pracuje dla swojego ojca (ojciec jest jego pracodawcą).
El tren sale por Sevilla.
Pociąg odjeżdża trasą przez Sewillę.
El tren sale para Sevilla.
Pociąg odjeżdża w kierunku Sewilli (Sewilla to cel).
Sprawdź się
Estudio mucho aprobar el examen.
No pudimos salir la tormenta.
Este informe tiene que estar listo mañana.
Caminaron la playa durante dos horas.
Pagué veinte euros la entrada del concierto.
Pułapki
Uznawanie, że «dla» po polsku zawsze oznacza «para», prowadzi do błędu przy wyrażaniu wdzięczności: za pomoc lub przysługę dziękuje się przy użyciu «por».
Gracias por tu ayuda.
Dziękuję za twoją pomoc.
Konstrukcje «estar por» i «estar para» mają różne znaczenia: «estar por» wyraża skłonność lub nierozstrzygnięcie, a «estar para» gotowość do natychmiastowego działania.
El tren está para salir.
Pociąg ma zaraz odjechać.
Styl i regiony
W zwrocie wyrażającym opinię «para mí» oznacza 'według mnie', natomiast «por mí» oznacza 'jeśli o mnie chodzi / nie mam nic przeciwko'.
Por mí, podemos irnos ya.
Jeśli o mnie chodzi, możemy już iść.