CZASOWNIKczęstość: bardzo częste
haber po polsku
a.ˈβeɾ
- nieregularny
co znaczy haber
(czasownik posiłkowy), mieć (w czasach złożonych)
czasownik posiłkowy tworzący czasy złożone
Łączy się z imiesłowem biernym (participio) i tworzy czasy złożone, np. pretérito perfecto (he comido), pluscuamperfecto (había comido) czy futuro perfecto (habré comido). W tej funkcji odmienia się przez wszystkie osoby. Po polsku zwykle nie tłumaczy się go osobnym słowem, a jedynie oddaje czasem przeszłym lub przyszłym.
Ya hemos terminado el trabajo.
Już skończyliśmy pracę.
Nunca había visto el mar antes de aquel viaje.
Przed tamtą podróżą nigdy nie widziałem morza.
Hoy he comprado pan en la tienda.
Dzisiaj kupiłem chleb w sklepie.
Mi madre ha preparado una sopa rica.
Moja mama przygotowała pyszną zupę.
¿Has visto las llaves de mi coche nuevo?
Czy widziałeś kluczyki do mojego nowego samochodu?
Cuando llegué a la estación, el tren ya había salido.
Kiedy przyjechałem na stację, pociąg już odjechał.
Habríamos aceptado su oferta si las condiciones hubieran sido más favorables para la empresa.
Zaakceptowalibyśmy ich ofertę, gdyby warunki były bardziej korzystne dla firmy.
Los investigadores dudaban de que el testigo hubiera dicho la verdad durante el interrogatorio.
Śledczy wątpili, czy świadek powiedział prawdę podczas przesłuchania.
być, istnieć, znajdować się
(forma nieosobowa „hay”)
Używany nieosobowo, tylko w 3. osobie liczby pojedynczej. W czasie teraźniejszym ma specjalną formę „hay”. Wskazuje, że coś w ogóle istnieje lub gdzieś się znajduje, i łączy się z rzeczownikiem nieokreślonym (bez rodzajnika lub z „un/una”, liczebnikiem itp.). Według normy nie zgadza się z liczbą rzeczownika: „había muchas personas”, a nie „habían”.
Hay un banco en la esquina.
Na rogu jest bank.
No hay leche en la nevera.
W lodówce nie ma mleka.
Hay leche fresca en la nevera grande.
W dużej lodówce jest świeże mleko.
En mi calle hay dos tiendas pequeñas.
Na mojej ulicy są dwa małe sklepy.
Antes había muchos árboles en este parque de la ciudad.
Kiedyś w tym miejskim parku było dużo drzew.
No habrá clases de español la próxima semana.
W przyszłym tygodniu nie będzie lekcji hiszpańskiego.
Entre los miembros del comité no hubo consenso respecto a la nueva ley presupuestaria.
Wśród członków komisji nie było zgody co do nowej ustawy budżetowej.
Apenas quedan dudas de que habrá graves consecuencias económicas tras la crisis bancaria.
Prawie nie ma wątpliwości, że po kryzysie bankowym nastąpią poważne konsekwencje gospodarcze.
trzeba, należy
konieczność ogólna (haber que + bezokolicznik)
Konstrukcja nieosobowa wyrażająca ogólną konieczność, bez wskazania, kto ma coś zrobić. W czasie teraźniejszym przyjmuje formę „hay que”.
Hay que estudiar más para el examen.
Trzeba się więcej uczyć do egzaminu.
Habrá que esperar hasta mañana.
Trzeba będzie poczekać do jutra.
Hay que limpiar la cocina por la tarde.
Trzeba posprzątać kuchnię po południu.
Para entrar hay que pagar la entrada.
Żeby wejść, trzeba zapłacić za bilet wstępu.
Habrá que salir temprano mañana para evitar el tráfico.
Trzeba będzie wyjść jutro wcześnie, żeby uniknąć korków.
Hubo que llamar a un médico porque el abuelo enfermó.
Trzeba było wezwać lekarza, ponieważ dziadek zachorował.
Para abordar con éxito las reformas estructurales habrá que vencer una fuerte resistencia política.
Aby pomyślnie przeprowadzić reformy strukturalne, trzeba będzie przełamać silny opór polityczny.
Habría que reconsiderar la estrategia empresarial antes de firmar cualquier acuerdo vinculante.
Należałoby ponownie rozważyć strategię biznesową przed podpisaniem jakiejkolwiek wiążącej umowy.
odbyć się, mieć miejsce, zdarzyć się
(forma nieosobowa)
Nieosobowe użycie z rzeczownikami oznaczającymi wydarzenia (spotkanie, wypadek, koncert). Odmienia się tylko w 3. osobie liczby pojedynczej, np. „hubo”, „habrá”.
Ayer hubo un accidente en la autopista.
Wczoraj na autostradzie doszło do wypadku.
Mañana habrá una reunión de vecinos.
Jutro odbędzie się zebranie mieszkańców.
Hoy no hay fiesta en la casa.
Dzisiaj nie ma imprezy w domu.
Esta tarde hay una reunión de trabajo.
Dziś po południu odbywa się spotkanie w pracy.
Anoche hubo una tormenta muy fuerte en la costa.
Zeszłej nocy nad wybrzeżem przeszła bardzo silna burza.
El próximo mes habrá un concierto en el estadio.
W przyszłym miesiącu na stadionie odbędzie się koncert.
Durante las celebraciones no hubo incidentes de consideración gracias al estricto despliegue policial.
Podczas uroczystości nie doszło do poważniejszych incydentów dzięki ścisłym działaniom policji.
Ayer hubo intensas protestas ante el parlamento tras el anuncio de las medidas fiscales.
Wczoraj przed parlamentem odbyły się gwałtowne protesty po ogłoszeniu środków fiskalnych.
musieć, mieć (coś zrobić), powinien
powinność, obowiązek (haber de + bezokolicznik)
Wyraża obowiązek lub przewidywanie osoby, o której mowa. Odmienia się przez osoby. Brzmi bardziej książkowo niż „tener que”. W mowie potocznej spotyka się go głównie w zwrotach typu „he de reconocer”.
He de reconocer que tienes razón.
Muszę przyznać, że masz rację.
He de comprar pan para la cena.
Muszę kupić chleb na kolację.
Has de llegar a tiempo al trabajo.
Powinieneś przyjść na czas do pracy.
Hemos de hablar con el médico antes del viaje.
Musimy porozmawiać z lekarzem przed podróżą.
Si vas a París, has de visitar aquel museo.
Jeśli pojedziesz do Paryża, powinieneś odwiedzić tamto muzeum.
El ministro ha de comparecer mañana ante la comisión parlamentaria para aclarar sus declaraciones previas.
Minister ma stawić się jutro przed komisją parlamentarną, aby wyjaśnić swoje wcześniejsze oświadczenia.
Quien asuma la dirección del proyecto ha de garantizar la transparencia en la gestión de fondos.
Ktokolwiek obejmie kierownictwo nad projektem, musi zagwarantować przejrzystość w zarządzaniu funduszami.
Konstrukcje
haber + [participio]
Tworzy czasy złożone. Imiesłów pozostaje nieodmienny, a odmienia się tylko „haber”.
Ellas han llegado tarde.
One przyszły późno.
haber que + [infinitivo]
Nieosobowa konieczność. W czasie teraźniejszym przyjmuje formę „hay que” i nie ma podmiotu.
Hay que salir temprano.
Trzeba wyjść wcześnie.
haber de + [infinitivo]
Osobowy obowiązek lub przewidywanie, w stylu bardziej formalnym niż „tener que”.
Has de tener paciencia.
Musisz mieć cierpliwość.
Zwroty
no hay de qué
nie ma za co
¿qué hay?
co słychać?
no hay más remedio
nie ma innego wyjścia
no hay prisa
nie ma pośpiechu
Synonimy
existiristnieć
Odpowiada tylko znaczeniu „istnieć”. Jest bardziej formalny i odmienia się przez osoby i liczby („existen muchas opciones”).
tener quemusieć
Bliskoznaczny z „haber de”, ale neutralny i potoczny. W przeciwieństwie do „hay que” zawsze wskazuje konkretną osobę.