hiszpański
hacerse czy volverse czy ponerse czy convertirse
Wspólne znaczenie: stać się
Zadaj sobie pytanie: czy zmiana jest chwilowa (emocja, wygląd), czy trwała (charakter, zawód), i czy wymagała własnego wysiłku, czy zaszła mimo woli lub z przyimkiem «en».
hacerse
zostać, stać się
Wskazuje na świadomy wysiłek, proces i upływ czasu albo naturalną zmianę obiektywną.
volverse
stać się (mimowolnie)
Podkreśla nagłą lub głęboką, zazwyczaj mimowolną i trwałą zmianę cechy lub charakteru.
ponerse
zrobić się (chwilowo)
Sygnalizuje stan przejściowy, szybką zmianę nastroju, koloru, zdrowia lub wyglądu.
convertirse
przekształcić się w
Wymaga przyimka «en» i wskazuje na całkowitą, gruntowną transformację w coś innego.
Kiedy które
Trwała zmiana psychiki lub charakteru
hacerseSe hizo una persona desconfiada.
Z czasem stał się nieufną osobą.
volverseCon los años se volvió muy desconfiado.
Z biegiem lat mimowolnie zmienił się w kogoś bardzo nieufnego.
ponerseSe puso muy desconfiado para siempre.
convertirseSe convirtió en una persona desconfiada.
Przeistoczył się w nieufnego człowieka.
Chwilowy nastrój lub emocja
hacerseSe hizo nervioso.
volverseSe volvió nervioso por un momento.
Na chwilę ogarnęła go nerwowość.
ponerseSe puso nervioso antes del examen.
Przed egzaminem zrobił się nerwowy.
convertirseSe convirtió en nervioso.
Zawód lub ideologia osiągnięte z wysiłkiem
hacerseEstudió mucho y se hizo médico.
Dużo się uczył i został lekarzem.
volverseSe volvió médico.
ponerseSe puso médico.
convertirseSe convirtió en médico tras muchos años.
Po wielu latach przekształcił się w pełnoprawnego lekarza.
Zmiana pory dnia lub pogody
hacerseYa se hace tarde.
Robi się już późno.
volverseYa se vuelve tarde.
ponerseEl cielo se puso oscuro.
Niebo nagle pociemniało.
convertirseSe convirtió en tarde.
Jedno słowo zmienia sens
Se hizo rico después de muchos años de trabajo.
Wzbogacił się po wielu latach pracy.
Se volvió rico de repente con la lotería.
Zrobił się bogaty nagle dzięki loterii.
Se puso rico.
nie mówi sięMiało znaczyć: Stał się bogaty.
Se convirtió en un hombre rico.
Przekształcił się w bogatego człowieka.
Se hizo triste.
nie mówi sięMiało znaczyć: Zrobił się smutny.
Se volvió triste y solitario con la edad.
Z wiekiem stał się zgorzkniały i samotny na stałe.
Se puso triste al oír la noticia.
Zrobił się smutny na wieść o tym (chwilowy stan).
Se convirtió en triste.
nie mówi sięMiało znaczyć: Stał się smutny.
Se hizo budista.
Został buddystą z własnego wyboru.
Se volvió budista.
nie mówi sięMiało znaczyć: Stał się buddystą.
Se puso budista.
nie mówi sięMiało znaczyć: Stał się buddystą.
Se convirtió al budismo.
Nawrócił się na buddyzm.
Sprawdź się
Cuando le dieron la sorpresa, se muy contenta.
Ese pueblo tranquilo se en una ciudad turística.
Después de cinco años en la universidad se abogada.
Desde aquel accidente se una persona muy amargada.
Apaga la luz, que ya se de noche.
Pułapki
Mit: «ponerse» łączy się tylko z przymiotnikami. Występuje także w stałej konstrukcji «ponerse a» z bezokolicznikiem w znaczeniu «zacząć coś robić».
Se puso a llorar.
Zaczął płakać.
Przy «convertirse» błędem jest pominięcie przyimka «en» przed rzeczownikiem, chyba że mowa o religii z przyimkiem «a».
La oruga se convirtió en mariposa.
Gąsienica zmieniła się w motyla.
Styl i regiony
Zwrot «hacerse el...» (np. «hacerse el tonto», «hacerse el loco») nie oznacza stawania się kimś, lecz udawanie kogoś.
No te hagas el inocente.
Nie udawaj niewiniątka.