PRZYMIOTNIKczęstość: bardzo częste
grande po polsku
ˈɡɾan.de
co znaczy grande
duży, wielki, obszerny
(rozmiarem)
Znaczenie podstawowe. Po rzeczowniku opisuje fizyczny rozmiar. Przed rzeczownikiem w liczbie pojedynczej skraca się do „gran”.
Vivimos en una casa grande con jardín.
Mieszkamy w dużym domu z ogrodem.
Este perro es demasiado grande para un piso tan pequeño.
Ten pies jest za duży na tak małe mieszkanie.
wielki, ogromny, znaczny
(o natężeniu, ilości)
Określa stopień lub intensywność czegoś: problemu, radości czy różnicy. Zwykle stoi przed rzeczownikiem w skróconej formie „gran”.
Fue una gran sorpresa para todos.
To była wielka niespodzianka dla wszystkich.
Tenemos un problema muy grande.
Mamy bardzo duży problem.
wielki, wybitny, znakomity
(o znaczeniu, wartości)
W tym znaczeniu stoi przed rzeczownikiem („un gran hombre” = wielki człowiek). Po rzeczowniku znaczyłoby raczej „duży, wysoki” („un hombre grande” = duży mężczyzna).
Cervantes fue un gran escritor.
Cervantes był wielkim pisarzem.
Mi abuela era una gran mujer.
Moja babcia była wspaniałą kobietą.
dorosły, duży, starszy
(o osobie)
O dzieciach i młodzieży: „już duży”, „dorosły”. W Ameryce Łacińskiej także o osobach starszych, w podeszłym wieku.
Cuando sea grande, quiero ser médico.
Kiedy dorosnę, chcę być lekarzem.
Ya eres grande, puedes ir solo al colegio.
Jesteś już duży, możesz sam chodzić do szkoły.
świetny, rewelacyjny, wielki
(potocznie)
Potoczny wyraz podziwu lub sympatii wobec osoby albo sytuacji, np. „¡Eres grande!” (Jesteś wielki!) lub „¡Qué grande!” (Rewelacja!).
¡Qué grande eres, tío! Me has salvado el día.
Jesteś wielki, stary! Uratowałeś mi dzień.
El concierto de anoche fue muy grande.
Wczorajszy koncert był rewelacyjny.
Konstrukcje
gran + [sustantivo singular]
Przed rzeczownikiem w liczbie pojedynczej (obu rodzajów) przymiotnik skraca się do „gran”.
Es una gran idea.
To świetny pomysł.
[algo] le queda grande a [alguien]
Coś jest na kogoś za duże (ubranie) albo kogoś przerasta (zadanie, stanowisko).
Esta chaqueta me queda grande.
Ta kurtka jest na mnie za duża.
Zwroty
a lo grande
z rozmachem, z pompą
pasarlo en grande
świetnie się bawić
a grandes rasgos
w ogólnych zarysach
quedar grande
być za dużym; przerastać kogoś
por todo lo grande
z wielką pompą
la gran mayoría
zdecydowana większość
Synonimy
enormeogromny
Mocniejsze niż „grande”, podkreśla wyjątkowo duży rozmiar.
amplioobszerny, przestronny
Mówi głównie o przestrzeni i szerokości, np. pokoju lub ubrania.
gigantegigantyczny
Przesadnie duży, często w tonie ekspresywnym lub potocznym.
importanteważny
Odpowiada znaczeniu „wielki, znaczący”, ale nie mówi nic o rozmiarze.
mayorstarszy, dorosły
Neutralne określenie wieku. W tym znaczeniu „grande” brzmi bardziej potocznie lub dziecięco.
Antonimy
pequeñomały
chicomały
diminutomalutki